AMD Kullanıcıları Dikkat: Ekran Kartınız Sessiz Sedasız SSD’nizi Katlediyor Olabilir!

Grafik işlemci üreticisi AMD, Radeon ekran kartı sürücülerinde (Adrenalin Yazılımı) dünya genelindeki milyonlarca bilgisayarı etkileyen ve katı hal sürücülerinin (SSD) ömrünü tehlikeye atan kritik bir teknik hatayı (bug) resmi olarak kabul etti. Global teknoloji forumlarında çığ gibi büyüyen şikayetlerin ardından gelen bu açıklama, donanım dünyasında geniş yankı uyandırdı.

Krizin Perde Arkası: Sonsuz Döngüye Giren Windows İşlemi

Donanım dünyasının saygın yayın organları tarafından aktarılan teknik verilere göre sorun, AMD sürücülerinin temel bir arka plan bileşeni olan AMD External Events Utility hizmetinden kaynaklanıyor. Sistemde atieclxx.exe (AMD External Events Client Module) adıyla çalışan bu servis, normal şartlarda çoklu monitör algılama, FreeSync yönetimi ve Adrenalin yazılımının kısayol tuş kombinasyonlarını kontrol etmekle görevli.

Ancak AMD mühendislerinin Reddit ve resmi topluluk forumlarında yaptığı teknik açıklamalara göre, bu servis Microsoft'un PCIe filtre sürücüsü (PCIe filter driver) ile beklenmedik bir çakışma yaşıyor. Bu çakışma nedeniyle servis, bilgisayar tamamen boşta (idle) durumdayken bile sistem diskine veri yazmaya çalıştığı "sonsuz bir döngüye" (infinite loop) giriyor.

Korkutan Teknik Veriler: Günde Yarım Terabayt Gereksiz Veri!

Dünya genelindeki kullanıcıların paylaştığı telemetri verileri ve Kaynak İzleyicisi (Resource Monitor) raporları, durumun ciddiyetini gözler önüne seriyor:

• Sürekli Veri Akışı: Etkilenen sistemlerde atieclxx.exe dosyasının saniyede 0.3 MB ile 1.5 MB arasında; bazı spesifik donanım kombinasyonlarında ise saniyede 5 MB hızında aralıksız veri yazdığı raporlandı.

• Aylık ve Günlük Aşınma: Saniyede 5 MB'lık aralıksız yazma işlemi, basit bir matematiksel hesaplamayla saatte 18 GB, günde yaklaşık 432 GB ve bilgisayarın açık kaldığı senaryolarda ayda yaklaşık 13 Terabayt (TB) gereksiz veri yazımı anlamına geliyor.

• Kullanıcı Deneyimi: Reddit'teki bir kullanıcı, bu gizli arka plan etkinliği nedeniyle SSD sürücüsünün sağlık durumunun (Health Status) son 16 aydır her ay düzenli olarak %1 azaldığını ekran görüntüleriyle kanıtladı.

SSD teknolojisinde kullanılan NAND Flash bellek hücrelerinin belirli bir yazma ömrü (TBW - Terabytes Written) olduğu biliniyor. Kullanıcının hiçbir haberi yokken sürücü tarafından pompalanan bu devasa çöp veri yükü, özellikle düşük ve orta segment bütçe dostu SSD'lerin donanımsal ömrünü teorik olarak normalden yıllar önce tüketme riski barındırıyor. 

AMD'den Resmi Açıklama ve Yama Tarihi

Konunun global çapta büyümesi üzerine AMD topluluk yöneticileri (AMD_Matt ve AMD_Vik) resmi bir özür yayınlayarak hatanın laboratuvar testlerinde doğrulandığını bildirdi. Şirket, sorunu kökten çözecek teknik düzeltmenin tamamlandığını ve son doğrulama testlerinin yapıldığını açıkladı. Kritik hatayı düzeltecek olan AMD Adrenalin Edition 26.11.1 sürücüsünün bu ayın sonlarına doğru dünya genelinde indirilmeye sunulacağı açıklandı. 

Kullanıcılar İçin Geçici Kurtarma Reçetesi

Resmi güncelleme yayınlanana kadar küresel donanım toplulukları, risk altındaki Radeon kullanıcıları için iki farklı geçici çözüm öneriyor:

1. Hizmeti Devre Dışı Bırakmak (En Popüler Yöntem): Windows arama çubuğuna services.msc (Hizmetler) yazarak AMD External Events Utility hizmetini bulup durdurmak ve başlangıç türünü "Devre Dışı" olarak ayarlamak.

• Risk: Bu işlem yazma döngüsünü anında kesse de AMD Adrenalin kısayol tuşlarının çalışmamasına veya FreeSync stabilite sorunlarına yol açabiliyor.

2. Resizable BAR Özelliğini Kapatmak: BIOS üzerinden Resizable BAR özelliğini kapatmanın da yazma işlemini durdurduğu belirtiliyor.

• Risk: Bu yöntem, modern oyunlarda doğrudan performans ve FPS kayıplarına neden olduğu için pek tercih edilmiyor.

Uzmanların Tavsiyesi: Tüm Radeon sahiplerinin bilgisayarlarındaki "Kaynak İzleyicisi -> Disk" sekmesini kontrol ederek bu sorundan etkilenip etkilenmediklerini doğrulamaları, etkilenen kullanıcıların ise bilgisayarlarını uzun süreler boyunca boşta ve açık bırakmamaları öneriliyor. Gözler şimdi AMD'nin ay sonunda yayınlayacağı hayati sürücü güncellemesinde.

Kaynak: https://ejscomputers.com/blogs/news/radeon-driver-ssd-bug-adrenalin-fix