Otoyollarda Gişe Dönemi Tarihe Karışıyor: (SGS) Nedir, Nasıl Çalışır?

Türkiye'deki otoyol ağlarında sürücülerin seyahat konforunu artıracak, gişe kuyruklarını tamamen sonlandıracak dijital bir devrim yaşanıyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM) iş birliğiyle yürütülen otoyol modernizasyon çalışmaları kapsamında, "Serbest Geçiş Sistemi" (SGS) Türkiye genelinde hızla yaygınlaştırılıyor. Son olarak Ankara Kahramankazan sınırlarında yer alan Akıncı Ücret Toplama İstasyonu'nda devreye alınan sistemle birlikte, ülke genelindeki aktif SGS istasyonu sayısı 35'e ulaştı. 

Peki, sürücülerin hayatını kolaylaştıracak olan otoyol SGS sistemi nedir? Mevcut HGS etiketleri geçerli olacak mı? İşte tüm teknik detaylar, avantajlar ve yeni sistemin kurulacağı iller. 

Serbest Geçiş Sistemi (SGS) Nedir ve Nasıl Çalışır?

Serbest Geçiş Sistemi (SGS); otoyol, köprü ve tünel giriş-çıkışlarında yer alan geleneksel beton gişe adalarını, kanopileri ve fiziki bariyerleri tamamen ortadan kaldıran akıllı bir ulaşım teknolojisidir. 

Sistem, otoyolun üzerine kurulan yüksek teknolojik çelik taklar (gantry), gelişmiş plaka tanıma kameraları ve RFID (Radyo Frekansı ile Tanımlama) sensörleri mimarisine dayanır. Araçlar otoyoldan geçerken hızlarını düşürmek, dur-kalk yapmak veya şerit değiştirmek zorunda kalmaz. Yolun üst kısmına konumlandırılan akıllı sensörler, aracın HGS etiketini veya plakasını seyir halindeyken (ana yol hızında) saniyeler içinde tarar. 

Yeni HGS Kartı Almaya Gerek Var Mı?

Sürücülerin en çok merak ettiği konulardan biri de yeni bir abonelik veya karta ihtiyaç olup olmadığıdır. SGS, tamamen mevcut Hızlı Geçiş Sistemi (HGS) altyapısı ile entegre çalışır. Sürücülerin araçlarında takılı olan mevcut HGS etiketleri sistem tarafından otomatik olarak okunur ve geçiş ücreti var olan HGS bakiyesinden tahsil edilir. Yani ekstra bir donanım veya kart satın alma zorunluluğu bulunmamaktadır. 

SGS Sisteminin Sağladığı 5 Temel Avantaj

Geleneksel gişe sistemlerinden Serbest Geçiş Sistemi'ne geçişin, hem sürücülere hem de ülke ekonomisine çok yönlü faydaları bulunmaktadır: 

1. Kesintisiz Trafik Akışı: Gişe önlerinde daralan şeritler ve buralarda oluşan ani fren/kuyruk senaryoları tamamen son bulur.

2. Zaman Tasarrufu: Dur-kalk ve bekleme süreleri sıfıra indiği için seyahat süreleri önemli ölçüde kısalır.

3. Düşük Yakıt Tüketimi ve Çevresel Katkı: Araçların gişelerde durup yeniden hızlanma gereksinimi ortadan kalktığı için yakıt sarfiyatı ve buna bağlı olarak karbon salımı (emisyon) minimuma iner.

4. Maksimum Seyir Güvenliği: Gişe seçmek için yapılan ani şerit değiştirmelerin engellenmesiyle kaza riski azaltılır.

5. Daha Az Aşınma: Dur-kalkların bitmesi araçların fren ve balata ömürlerini uzatır.

Yıl Sonuna Kadar SGS Gelecek 8 Yeni İstasyon

Bakanlık, trafik yoğunluğunun yüksek olduğu noktalara öncelik vererek Karayolları Genel Müdürlüğü işletmesindeki toplam 106 ücret toplama istasyonunu kademeli olarak dönüştürmeye devam ediyor. Yıl sonuna kadar dönüşümün tamamlanarak Serbest Geçiş Sistemi'ne (SGS) geçirileceği duyurulan 8 yeni istasyon şunlardır: 

* İzmir - Çeşme Ücret Toplama İstasyonu

* Bolu - Kaynaşlı Ücret Toplama İstasyonu

* Hatay - İskenderun Ücret Toplama İstasyonu

* Adana Doğu Ücret Toplama İstasyonu

* Adana Batı Ücret Toplama İstasyonu

* Mersin - Ücret Toplama İstasyonu

* Niğde - Eminlik Ücret Toplama İstasyonu

* Şanlıurfa - Suruç Ücret Toplama İstasyonu

Dönüşüm süreci devam eden istasyonlarda, eski gişe betonlarının yıkımı ve kanopilerin kaldırılması esnasında trafik akışı güvenlik amacıyla kontrollü olarak sağlanmaktadır. Dönüşüm bittiğinde bu noktalardaki trafik akışı tamamen serbest hale gelecektir.