Rusya’dan “Yeni” İşlemci Hamlesi: Irtysh

Rusya’dan “Yeni” İşlemci Hamlesi: Irtysh Serisi Gerçekten Yerli mi?

Rusya merkezli mikroelektronik şirketi Tramplin Electronics, 16 ve 32 çekirdekli işlemciler geliştirdiğini duyurarak teknoloji dünyasında dikkatleri üzerine çekti. Ancak yapılan teknik analizler, bu işlemcilerin Çinli Loongson firmasının LS3C6000 serisi ile birebir örtüştüğünü gösteriyor.

Yeniden Markalanmış Çin Çipleri mi?

Tramplin’in tanıttığı Irtysh C616 (16 çekirdek) ve Irtysh C632 (32 çekirdek) işlemcileri, Loongson’un LS3C6000/S ve LS3C6000/D modelleriyle aynı teknik özelliklere sahip:

• C616: 2.20 GHz, 32 MB L3, DDR4-3200 (4 kanal), 844.8 GFLOPS, 100–120W TDP

• C632: 2.10 GHz, 64 MB L3, DDR4-3200 (8 kanal), 1612.8 GFLOPS, 180–200W TDP

Bu benzerlik, sadece mimari düzeyde değil; ambalaj tasarımı ve ısı dağıtıcı üzerindeki detaylara kadar uzanıyor. Üstelik işlemcilerde artık Kiril alfabesiyle yazılmış etiketler yer alıyor.

LoongArch Tabanlı Mimari

Irtysh işlemcileri, Çinli Loongson’un geliştirdiği LoongArch ISA mimarisine dayanıyor. LA664 mikro mimarisiyle gelen çipler:

• 6 yollu sıralı olmayan yürütme

• Eş zamanlı çoklu iş parçacığı (SMT)

• 128-bit LSX ve 256-bit LASX vektör uzantılarını destekliyor

Tramplin ve Loongson, bu işlemcilerin AMD Zen 3 ve Intel Ice Lake ile rekabet edebileceğini iddia ediyor.

Gerçekten Yerli mi?

Tramplin Electronics, 4 Nisan 2025’te kurulmuş genç bir şirket. Sıfırdan işlemci geliştirmek, üretim ortağı bulmak ve fiziksel örnekleri elde etmek genellikle yıllar süren bir süreçtir. Bu nedenle, Irtysh işlemcilerinin mevcut Loongson çiplerinin yeniden markalanmış versiyonları olduğu görüşü güç kazanıyor.

Şirketin geliştirme direktörü Vasily Vorobushkov, Irtysh serisinin avantajları arasında:

• Özel önyükleme ortamı

• Yüksek enerji verimliliği

• İstikrarlı üretim ve kesintisiz tedarik gibi unsurları sıralıyor. Ancak, şirketin kendi geliştirdiği IP blokları ve ekosistem hakkında somut bilgi paylaşmaması, şüpheleri artırıyor.

Yaptırımların Gölgesinde Bir Hamle

ABD yaptırımları nedeniyle Rusya, AMD ve Intel gibi x86 tabanlı işlemcilere erişemiyor. Bu durum, ülkeyi alternatif çözümlere yönlendiriyor. Çin’den temin edilen işlemcilerin, yerli ürün gibi lanse edilmesi bu stratejinin bir parçası olabilir.

İlginç bir detay ise işlemcilere verilen isim: Irtysh Nehri, Çin’den doğup Rusya’ya akan bir nehir. Bu da ürünün kökenine dair sembolik bir gönderme olabilir.

📌 Özet: Tramplin Electronics’in Irtysh işlemcileri, teknik olarak Loongson LS3C6000 serisinin yeniden markalanmış versiyonları gibi görünüyor. Bu gelişme, Rusya’nın yaptırımlar sonrası işlemci stratejisini ve Çin ile olan teknoloji iş birliğini gözler önüne seriyor.