Teknoloji Tarihinde Bugün 16.09

16 Eylül 1953 tarihinde New York'taki Roxy Theatre'da gerçekleşen ilk Sinemaskop (CinemaScope) gösterimi, sinema dünyasında devrim yaratan ve günümüz geniş ekran (widescreen) teknolojisinin temelinin atıldığı Hollywood'un televizyona karşı açtığı bu büyük savaşın tarihi günü

Televizyona Karşı Büyük İsyan

1950'lerin başında evlere giren siyah-beyaz televizyonlar, insanların sinema salonlarını terk etmesine yol açmıştı. O döneme kadar sinemadaki standart ekran formatı, neredeyse bir kareye yakın olan 1.33:1 (4:3) oranıydı. 20th Century Fox stüdyosu, insanları evlerinden çıkarıp salonlara geri çekmek için izleyicinin gözünü büyüleyecek "devasa" bir teknolojiye ihtiyaç duydu ve Fransız mucit Henri Chrétien'in geliştirdiği mercek teknolojisini satın alarak CinemaScope sistemini kurdu.  

Sinemaskop Teknolojisi Nedir ve Nasıl Çalışıyordu?

Sinemaskop Görüntünün iki yandan sıkıştırılarak standart bir film şeridine kaydedildiği ve projeksiyon sırasında özel merceklerle genişletilerek beyaz perdeye yansıtıldığı ilk geniş perde sinema gösterimidir.

Özel Mercekler (Anamorfik): Çekim esnasında kameraya takılan özel bir mercek, geniş alan görüntüsünü yatay olarak sıkıştırıp standart 35mm film şeridine kaydediyordu.  

Genişleme Sihri: Sinema salonundaki projeksiyona takılan tam tersi bir mercek ise, o sıkışmış görüntüyü perdeye yayarak 2.66:1 (daha sonra standartlaşan 2.55:1) oranında devasa bir geniş ekran panorması sunuyordu.   

Ses Devrimi: Bu teknoloji sadece görüntüyü büyütmedi; sinema salonlarına ilk kez 4 kanallı yüksek kaliteli stereofonik (çevresel) ses sistemini de getirdi.  

Tarihe Geçen İlk Film: "The Robe" (Zincirli Köle)

16 Eylül 1953'teki o galada gösterilen ve dünyanın ilk Sinemaskop filmi unvanını alan yapım [The Robe](https://www.google.com/search?q=the+robe&kgmid=/m/0kvb6p) (Zincirli Köle) oldu.  

Kadrosu: Yönetmenliğini Henry Koster’ın üstlendiği filmde başrolleri efsanevi aktör Richard Burton, Jean Simmons ve Victor Mature paylaşıyordu.  

Konusu: Lloyd C. Douglas'ın aynı adlı ünlü romanından uyarlanan bu dini-epik film, Hz. İsa'nın çarmıha gerilme emrini uygulayan ancak daha sonra onun giysisini (cübbesini) bir kumar oyununda kazandıktan sonra derin bir vicdan azabı ve inanç sorgulaması yaşayan Romalı tribün Marcellus Gallio'nun hikayesini anlatıyordu.  

Büyük Risk: Fox şirketi bu teknolojiye o kadar güvenmiyordu ki, ne olur ne olmaz diye filmi set arkasında bir de eski usul normal merceklerle çekmişti. Ancak galanın ertesi günü tek bir salonda 36.000 Dolar hasılat elde edilerek kırılan rekor, bu endişeleri tamamen yok etti. Film dünya çapında devasa bir başarı yakalayarak En İyi Sanat Yönetimi ve En İyi Kostüm Tasarımı dallarında iki Oscar ödülü kazandı.  

Sinemaskop teknolojisi, 1953'ten 1967 yılına kadar sinemanın altın standardı olarak kaldı ve ardından yerini daha da gelişmiş olan Panavision sistemlerine bıraktı.